Serdecznie zapraszamy na kolejne seminarium naukowe Instytutu Kulturoznawstwa w ramach cyklu „Kulturoznawstwo wobec wyzwań nowej humanistyki”. Naszą gościnią będzie dr Gabriela Jarzębowska (Uniwersytet Warszawski), która wygłosi wykład pod tytułem: „Animal Studies jako laboratorium nowych form wiedzy: ciała, infrastruktury, relacje„.
Seminarium odbędzie się 24 listopada (poniedziałek), godz. 12:00 (sala I, budynek AB).
Biogram:
Dr Gabriela Jarzębowska jest adiuntką na Wydziale Artes Liberales Uniwersytetu Warszawskiego. Zajmuje się krytycznymi studiami nad zwierzętami i humanistyką środowiskową. W swojej rozprawie doktorskiej badała kulturowe i ideologiczne uwarunkowania programów kontroli populacji szczurów. Obecnie analizuje przemiany w praktykach wobec zwierząt gospodarskich w PRL pod kątem ich umocowania w dyskursie postępu i modernizacji, a także zmieniających się zwyczajach konsumpcyjnych społeczeństwa. Gabriela została wyróżniona stypendium Fulbrighta na Uniwersytecie Wesleyan, pod opieką profesor Kari Weil (2017) oraz Nagrodą Ministra dla Wybitnych Młodych Naukowców (2025). Była również dwukrotną beneficjentką grantów Narodowego Centrum Nauki (Preludium w 2018 i Sonata w 2024 roku) oraz uczestniczką sieci Seedbox na Uniwersytecie Linköping pod kierunkiem profesor Cecilii Åsberg. Swoje badania prezentowała na licznych wykładach gościnnych w prestiżowych instytucjach, takich jak Uniwersytet Stanforda, Uniwersytet Wesleyan i Rachel Carson Center, a także na wielu konferencjach międzynarodowych. Jej książka Czystka gatunkowa. Tępienie szczurów jako praktyka kulturowa w Polsce powojennej ukazała się w 2021 roku nakładem Wydawnictwa IBL PAN, a w języku angielskim (Species Cleansing. The Cultural Practice of Rat Control), została opublikowana przez Vandenhoeck & Ruprecht Verlag, imprint BRILL Deutschland, w 2024 roku.
Abstrakt: Wystąpienie dotyczy metodologicznych konsekwencji prowadzenia badań nad zwierzętami w perspektywie krytycznej i nieantropocentrycznej. Wychodzę z założenia, że prawdziwe studia tematyczne – takie jak animal studies – nie mogą mieścić się w granicach jednej dyscypliny, ponieważ samo doświadczenie zwierzęcego życia jest wytwarzane na przecięciu praktyk biopolitycznych, infrastrukturalnych, ekonomicznych, kulturowych i afektywnych. Oznacza to konieczność radykalnej interdyscyplinarności: nie „dialogu między polami”, lecz świadomego naruszenia dyscyplinarnych tożsamości i porzucenia ich stref komfortu. Kulturoznawcza triangulacja metod (archiwa, analiza dyskursu, etnografia, historia technologii, analiza infrastruktury, studia nad emocjami i pracą opiekuńczą) nie jest tu dodatkiem, lecz warunkiem uczciwego poznania. W tym ujęciu zwierzę nie jest metaforą ani figurą symboliczną; jest podmiotem uwikłanym w strukturę przemocy podtrzymywaną przez państwo, naukę, system produkcji i aparat prawny. Analiza nie polega więc na „dawaniu głosu zwierzętom”, lecz na ujawnianiu mechanizmów, które czynią ich głosy niemożliwymi do usłyszenia. Ta praca ma charakter interwencyjny i emancypacyjny: celem jest rozmontowanie ontologicznych i instytucjonalnych podstaw eksploatacji oraz otwarcie przestrzeni dla relacji współzamieszkiwania wolnych od przemocy.
