Instytut

Historia Instytutu Kulturoznawstwa

instytut kulturoznawstwa uam - jubileusz

Instytut Kulturoznawstwa UAM powstał w końcu lat siedemdziesiątych. Rozpoczął działalność w ramach Wydziału Historycznego w 1976 r. a w roku akad. 1985/86 wszedł w struktury organizacyjne Wydziału Nauk Społecznych. Od roku 2019 Instytut Kulturoznawstwa jest częścią Wydziału Antropologii i Kulturoznawstwa.

Zadania Instytutu w momencie jego powstania zostały sformułowane w dwóch podstawowych aspektach:

I. Badawczym:

  1. rozwijanie ogólnej teorii kultury i metodologii nauk o kulturze;
  2. rozwijanie teorii poszczególnych dziedzin kultury ze szczególnym uwzględnieniem teorii kultury artystycznej;
  3. prowadzenie empirycznych badań kultury współczesnej;
  4. prognozowanie i programowanie rozwojowych procesów kulturowych;
  5. uogólnianie doświadczeń praktycznych z zakresu upowszechniania kultury, planowania i organizacji życia kulturalnego;
  6. opracowywanie metodyki pracy kulturalnej

Ponieważ, kulturoznawstwo, jako nowy kierunek studiów uniwersyteckich, nie dysponował wystarczającymi doświadczeniami pedagogicznymi, ważnym zadaniem badawczym Instytutu była praca nad doskonaleniem ogólnego programu nauczania oraz programami szczegółowymi tych przedmiotów, które nie mogą się odwoływać bezpośrednio do doświadczeń innych kierunków studiów humanistycznych.

II. Dydaktycznym:

  1. kształcenie studentów w ramach magisterskich studiów dziennych i zaocznych z kulturoznawstwa;
  2. kształcenie i doskonalenie pedagogiczne młodej kadry naukowej Instytutu;
  3. prowadzenie międzywydziałowego studium doktoranckiego z zakresu metodologii nauk o kulturze, teorii i historii kultury oraz teorii kultury artystycznej.

Instytut Kulturoznawstwa czterdziestolatkiem

Jacek Sójka

Typowo jubileuszowe pytanie brzmi zazwyczaj, jak to się wszystko zaczęło, jakie były początki, kto na to wpadł. W istocie zawsze można wskazać na jednostkę lub grupę osób, od których wychodzi taki twórczy impuls. Tak naprawdę mieliśmy do czynienia z pionierską pracą założycieli pierwszych instytutów i katedr kulturoznawstwa we Wrocławiu, Poznaniu i Łodzi. Każda historia jest jednak inna, specyficzna, zależna od środowiska, które ów impuls tworzy. Jak wiadomo, nie wszystko można odnaleźć w archiwach. Trzeba zatem pytać, rozmawiać, zachęcać do zwierzeń, zwłaszcza tych, którzy najbardziej byli wówczas aktywni. Niestety nie ma wśród nas osób, które Instytut Kulturoznawstwa UAM zakładały: dr. Krzysztofa Kostyrki, prof. Waleriana Sobisiaka, prof. Jerzego Kmity. Odeszli także profesorowie Zbigniew Gierszewski, Urszula Kaczmarek i Krystyna Zamiara, a ostatnio także dr Jacek Chłopocki. Wprawdzie w przeszłości wielokrotnie wypowiadali się na temat powstania Instytutu, ale okazuje się, że wraz z każdym kolejnym jubileuszem poznańskiego kulturoznawstwa nie tylko powracają te same pytania, ale też pojawiają się nowe.

O początkach Instytutu oraz studiów kulturoznawczych na Uniwersytecie im. Adama Mickiewicza w Poznaniu dyskutujemy także w tej książce – celowo bardzo nieoficjalnie, bez jubileuszowego zadęcia. Widać jednak wyraźnie, że wciąż nie wiemy wszystkiego i być może nigdy nie będziemy wiedzieć. 10 lat temu, przy okazji jubileuszu 30-lecia, udzielałem wywiadu dla „Przeglądu Wielkopolskiego”. Redaktor Marek Zaradniak pytał oczywiście o początki, m.in. o to, dlaczego w 1976 roku usytuowano Instytut na Wydziale Historycznym, chociaż istniał już Wydział Nauk Społecznych, a spora część kadry Instytutu, z profesorem Jerzym Kmitą włącznie, związana była właśnie z tym wydziałem. Wskazałem wówczas na rolę Rektora Benona Miśkiewicza, który był historykiem i mógł chcieć zatrzymać ten nowy kierunek studiów i zespół badawczy na „swoim” wydziale. Tak naprawdę jednak do końca nie wiadomo, co miało wpływ decydujący. Najlepiej zapytać profesora Jana Grada, który ma najlepszą pamięć z nas wszystkich i zawsze chętnie dzieli się swoją wiedzą o prahistorii naszego instytutu. W każdym razie już rok po jego powstaniu instytut fizycznie przeniósł się na kampus „Ogrody”, a formalnie dołączył do Wydziału Nauk Społecznych w 1985 roku.

Wiemy sporo o zamiarach założycieli Instytutu, chociażby z wywiadu, którego udzielił pierwszy dyrektor Instytutu dr Krzysztof Kostyrko w 1977 roku miesięcznikowi „Nurt” – pismu, które odegrało istotną rolę w życiu kulturalnym Poznania w latach 1965-1989. Dr Kostyrko to jednocześnie założyciel i wieloletni redaktor naczelny „Nurtu”, który nie tylko publikował teksty badaczy zaliczanych do poznańskiej szkoły metodologicznej, w tym felietony Jerzego Kmity, ale także prowadził dialog z tym środowiskiem, czego efektem był właśnie pomysł na studia kulturoznawcze i na nowy instytut. Wszystko to wiemy, ale jednak może być zagadką dla wielu, jak uciekający od metafizycznych uzasadnień w epistemologii filozof – właśnie Jerzy Kmita – decyduje się uczestniczyć w przedsięwzięciu mającym na celu kształcenie przyszłych pracowników kulturalno-oświatowych, czym zajmował się przez wiele lat ówczesny docent Walerian Sobisiak. Tylko oni wiedzą, jak powstawał program studiów, w którym wiedza o przełomie antypozytywistycznym w filozofii niemieckiej mogła stanowić podstawę wykształcenia pracownika gminnego ośrodka kultury. Rzeczy pozornie nie do pogodzenia dały się jednak pogodzić w myśl zasady, iż nic tak nie przygotowuje do działalności praktycznej jak dobra teoria (i dobra filozofia, należałoby dodać). Pierwsze roczniki absolwentów bardzo dobrze wspominają ten pionierski okres. Z pewnością działał tu efekt nowości i świadomość uczestniczenia w eksperymencie. Po czterdziestu latach kulturoznawstwo poznańskie nie jest już eksperymentem. Co dzisiaj przyciąga maturzystów do naszego kierunku studiów? Myślę, że oferowana Czytelnikowi praca pozwoli odpowiedzieć na to pytanie. Jedno wszakże się nie zmieniło: rozpoczynamy od teorii i szerokiej panoramy badanego obszaru, a potem dopiero przechodzimy do zagadnień szczegółowych i praktycznych.

Początkowo badania w Instytucie Kulturoznawstwa dotyczyły historii i teorii kultury, metodologii nauk o kulturze oraz teorii i praktyki upowszechniania kultury. Z czasem pojawiły się zainteresowania sztuką współczesną, teoriami estetycznymi, semiotyką kultury, problematyką mediów i komunikacji, widowiskiem widzianym w perspektywie performatycznej, kulturą gospodarczą czy studiami miejskimi. O tych wszystkich propozycjach, zarówno naukowych, jak i dydaktycznych, będzie mowa w tej książce. Dzisiejsze kulturoznawstwo jest uznaną dyscypliną, od ponad dziesięciu lat widniejącą na liście Centralnej Komisji do Spraw Stopni i Tytułów. W Instytucie Kulturoznawstwa UAM mamy prawo do nadawania stopnia doktora, a wraz z całym Wydziałem Nauk Społecznych – stopnia doktora habilitowanego w zakresie kulturoznawstwa. Po 40 latach istnienia mamy co wspominać, ale też wciąż tworzymy plany na przyszłość – naukowe i dydaktyczne. W dzisiejszych czasach, może nawet bardziej niż poprzednio, potrzebna jest – jak pisał Józef Chałasiński – „wiedza o kulturze w jej całości”. Istnieje konieczność dostrzeżenia, jak w skali globalnej wszystko ze wszystkim się łączy, jak powstają nowe zjawiska i jak domagają się interpretacji, która jest podstawowym mechanizmem funkcjonowania kultury. Instytut Kulturoznawstwa – szacowny jubilat musi się wciąż zmieniać i rozwijać, aby nadążyć za współczesnością, już nawet nie ponowoczesnością, lecz raczej post-ponowoczesnością rozpędzonego na dobre XXI wieku.

40-lecie Instytutu Kulturoznawstwa

Polskie Towarzystwo Kulturoznawcze – Oddział w Poznaniu

Członkowie PTK w Instytucie Kulturoznawstwa

Marcin Adamczak

prof. UAM dr hab.

Agnieszka Doda-Wyszyńska

prof. UAM dr hab.

Jan Grad

prof. UAM dr hab.

Magdalena Grenda

prof. UAM dr hab.

Małgorzata Grzywacz

prof. UAM dr hab.

Dorota Jewdokimow

prof. UAM dr hab.

Agnieszka Kaczmarek

prof. UAM dr hab.

Magdalena Kamińska

prof. UAM dr hab.

Rafał Koschany

prof. UAM dr hab.

Marta Kosińska

prof. UAM dr hab.

Michał Michalski

prof. UAM dr hab.

Marianna Michałowska

prof. UAM dr hab.

Krzysztof Moraczewski

prof. UAM dr hab.

Małgorzata Nieszczerzewska

prof. UAM dr hab.

Joanna Ostrowska

prof. UAM dr hab.

Ewa Rewers

prof. zw. dr hab.

Agata Skórzyńska

prof. UAM dr hab.

Jacek Sójka

prof. UAM dr hab.

Juliusz Tyszka

prof. UAM dr hab.

Jacek Zydorowicz

prof. UAM dr hab.

III Zjazd Polskiego Towarzystwa Kulturoznawczego
KULTURY W RUCHU. MIGRACJE, TRANSFERY, EPISTEMOLOGIE.

Organizatorzy:
Polskie Towarzystwo Kulturoznawcze, Instytut Kulturoznawstwa UAM
21 – 23 września 2017 roku w Poznaniu

Odbywające się co cztery lata Zjazdy Polskiego Towarzystwa Kulturoznawczego mają na celu konsolidację środowiska badaczy kultury oraz dyskusję nad aktualnymi problemami teoretycznymi, metodologicznymi i praktycznymi dyscypliny, a także jej kondycją i rolą we współczesnym świecie. Spotkanie ma stworzyć przestrzeń do wspólnych poszukiwań powiązań i przepływów pomiędzy przedstawicielami badań kulturowych z różnych punktów widzenia: metodologii i teorii kultury oraz analizy kulturowej różnorodnych zjawisk i praktyk.

 

Strona PTK   Strona III Zjazdu PTK

Współpraca z otoczeniem

Wydarzenia instytutowe

Miejsce przewidziane na galerię zdjęć z wydarzeń, konferencji, imprez, itd.

    Polityka prywatności

    1. Informacje ogólne

    1. Operatorem Serwisu amu.edu.pl jest Uniwersytet im. Adama Mickiewicza w Poznaniu, z siedzibą przy ul. H. Wieniawskiego 1, 61-712 Poznań.

    2. Serwis realizuje funkcje pozyskiwania informacji o użytkownikach i ich zachowaniu w następujący sposób:

      1. Poprzez dobrowolnie wprowadzone w formularzach informacje.

      2. Poprzez zapisywanie w urządzeniach końcowych pliki cookie (tzw. "ciasteczka").

      3. Poprzez gromadzenie logów serwera www, będącego w posiadaniu Operatora Serwisu.

    2. Informacje w formularzach

    1. Serwis zbiera informacje podane dobrowolnie przez użytkownika.

    2. Serwis może zapisać ponadto informacje o parametrach połączenia (oznaczenie czasu, adres IP).

    3. Dane w formularzu nie są udostępniane podmiotom trzecim inaczej niż za zgodą użytkownika.

    4. Dane podane w formularzu są przetwarzane w celu wynikającym z funkcji konkretnego formularza, np w celu dokonania procesu obsługi rejestracji na kurs bądź kontaktu z zainteresowanym.

    3. Informacja o plikach cookies

    1. Serwis korzysta z plików cookies.

    2. Pliki cookies (tzw. „ciasteczka”) stanowią dane informatyczne, w szczególności pliki tekstowe, które przechowywane są w urządzeniu końcowym Użytkownika Serwisu i przeznaczone są do korzystania ze stron internetowych Serwisu. Cookies zazwyczaj zawierają nazwę strony internetowej, z której pochodzą, czas przechowywania ich na urządzeniu końcowym oraz unikalny numer.

    3. Podmiotem zamieszczającym na urządzeniu końcowym Użytkownika Serwisu pliki cookies oraz uzyskującym do nich dostęp jest Operator Serwisu.

    4. Pliki cookies wykorzystywane są w następujących celach:

      1. tworzenia statystyk, które pomagają zrozumieć, w jaki sposób Użytkownicy Serwisu korzystają ze stron internetowych, co umożliwia ulepszanie ich struktury i zawartości;

      2. utrzymanie sesji Użytkownika Serwisu (po zalogowaniu), dzięki której Użytkownik nie musi na każdej podstronie Serwisu ponownie wpisywać loginu i hasła;

      3. określania profilu użytkownika w celu wyświetlania mu dopasowanych materiałów w sieciach reklamowych, w szczególności sieci Google.

    5. W ramach Serwisu stosowane są dwa zasadnicze rodzaje plików cookies: „sesyjne” (session cookies) oraz „stałe” (persistent cookies). Cookies „sesyjne” są plikami tymczasowymi, które przechowywane są w urządzeniu końcowym Użytkownika do czasu wylogowania, opuszczenia strony internetowej lub wyłączenia oprogramowania (przeglądarki internetowej). „Stałe” pliki cookies przechowywane są w urządzeniu końcowym Użytkownika przez czas określony w parametrach plików cookies lub do czasu ich usunięcia przez Użytkownika.

    6. Oprogramowanie do przeglądania stron internetowych (przeglądarka internetowa) zazwyczaj domyślnie dopuszcza przechowywanie plików cookies w urządzeniu końcowym Użytkownika. Użytkownicy Serwisu mogą dokonać zmiany ustawień w tym zakresie. Przeglądarka internetowa umożliwia usunięcie plików cookies. Możliwe jest także automatyczne blokowanie plików cookies Szczegółowe informacje na ten temat zawiera pomoc lub dokumentacja przeglądarki internetowej.

    7. Ograniczenia stosowania plików cookies mogą wpłynąć na niektóre funkcjonalności dostępne na stronach internetowych Serwisu.

    8. Pliki cookies zamieszczane w urządzeniu końcowym Użytkownika Serwisu i wykorzystywane mogą być również przez współpracujących z operatorem Serwisu reklamodawców oraz partnerów.

    9. Zalecamy przeczytanie polityki ochrony prywatności tych firm, aby poznać zasady korzystania z plików cookie wykorzystywane w statystykach: Polityka ochrony prywatności Google Analytics

    10. Pliki cookie mogą być wykorzystane przez sieci reklamowe, w szczególności sieć Google, do wyświetlenia reklam dopasowanych do sposobu, w jaki użytkownik korzysta z Serwisu. W tym celu mogą zachować informację o ścieżce nawigacji użytkownika lub czasie pozostawania na danej stronie.

    11. W zakresie informacji o preferencjach użytkownika gromadzonych przez sieć reklamową Google użytkownik może przeglądać i edytować informacje wynikające z plików cookies przy pomocy narzędzia: https://www.google.com/ads/preferences/

    4. Logi serwera

    1. Informacje o niektórych zachowaniach użytkowników podlegają logowaniu w warstwie serwerowej. Dane te są wykorzystywane wyłącznie w celu administrowania serwisem, w celu zapewnienia jak najbardziej sprawnej obsługi świadczonych usług hostingowych oraz analizy zachowań na stronie

    2. Przeglądane zasoby identyfikowane są poprzez adresy URL. Ponadto zapisowi mogą podlegać:

      1. czas nadejścia zapytania,

      2. czas wysłania odpowiedzi,

      3. nazwę stacji klienta – identyfikacja realizowana przez protokół HTTP,

      4. informacje o błędach jakie nastąpiły przy realizacji transakcji HTTP,

      5. adres URL strony poprzednio odwiedzanej przez użytkownika (referer link) – w przypadku gdy przejście do Serwisu nastąpiło przez odnośnik,

      6. informacje o przeglądarce użytkownika,

      7. Informacje o adresie IP.

    3. Dane powyższe nie są kojarzone z konkretnymi osobami przeglądającymi strony.

    4. Dane powyższe są wykorzystywane dla celów administrowania serwerem oraz analizy zachowań
      na stronie.

    5. Udostępnienie danych

    1. Dane podlegają udostępnieniu podmiotom zewnętrznym wyłącznie w granicach prawnie dozwolonych.

    2. Dane umożliwiające identyfikację osoby fizycznej są udostępniane wyłączenie za zgodą tej osoby.

    3. Operator może mieć obowiązek udzielania informacji zebranych przez Serwis upoważnionym organom na podstawie zgodnych z prawem żądań w zakresie wynikającym z żądania.

    6. Zarządzanie plikami cookies – jak w praktyce wyrażać i cofać zgodę?

    1. Jeśli użytkownik nie chce otrzymywać plików cookies, może zmienić ustawienia przeglądarki. Zastrzegamy, że wyłączenie obsługi plików cookies niezbędnych dla procesów uwierzytelniania, bezpieczeństwa, utrzymania preferencji użytkownika może utrudnić, a w skrajnych przypadkach może uniemożliwić korzystanie ze stron www

    2. W celu zarządzania ustawieniami cookies wybierz z listy poniżej przeglądarkę internetową/ system i postępuj zgodnie z instrukcjami:

      1. Internet Explorer

      2. Chrome

      3. Safari

      4. Firefox

      5. Opera

      6. Android

      7. Safari (iOS)

      8. Windows Phone

      9. Blackberry

    Ten serwis używa plików "cookies" zgodnie z POLITYKA PRYWATNOŚCI. Brak zmiany ustawień przeglądarki oznacza jej akceptację.
    Skip to content